Chính sách năng lượng tích cực của Hoa Kỳ thử thách mối quan hệ với các đồng minh châu Âu

11/07/2019, 21:22
Chia sẻ:

Nguồn: investing.com

Tác giả: Timothy Gardner và Alissa de Carbonnel

WASHINGTON / BRUSSELS (Reuters) - Đối với chính quyền của Tổng thống Donald Trump, chính sách "thống trị năng lượng" có nghĩa là giảm sự phụ thuộc vào dầu nhập khẩu và tăng xuất khẩu để thúc đẩy nền kinh tế quốc gia và ảnh hưởng chính trị của Washington ở nước ngoài.

Tuy nhiên, với những đồng minh của Hoa Kỳ tại châu Âu, đây là sự can thiệp không mong muốn vào các thị trường của họ.

LYNXNPEF690LT_LChính sách năng lượng của Hoa Kỳ đang thử thách mối quan hệ với các đồng minh châu Âu

Chính quyền Trump đã tận dụng sự bùng nổ số lượng giếng khoan kéo dài trong một thập kỷ qua của Hoa Kỳ để theo đuổi các chính sách về năng lượng tại nước ngoài tích cực nhất trong lịch sử quốc gia này. Cho đến nay, điều đó đã được thực hiện bằng các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu từ các thành viên OPEC như Iran và Venezuela và đe dọa các công ty giúp Nga xây dựng đường ống dẫn khí đốt tự nhiên vào châu Âu.

Để lấp đầy khoảng trống nguồn cung, Washington đang thúc đẩy làn sóng xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên của Hoa Kỳ.

Chính quyền Trump đã chi tiền cho các động thái như một cách để đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại, với lợi ích gia tăng là giúp cả các nhà sản xuất năng lượng của Hoa Kỳ mở rộng thị trường và cả các đồng minh của Hoa Kỳ trong việc đa dạng hóa nguồn cung. Nhưng Washington đã chọc tức nhiều nhà ngoại giao và công ty năng lượng châu Âu, những người bị tụt lại phía sau do ảnh hưởng của tăng trưởng toàn cầu đối với thị trường năng lượng và theo họ, chính sách đó chủ yếu là một cách để tạo lợi thế cho các nhà sản xuất Hoa Kỳ, dựa trên các cuộc phỏng vấn với các nhà ngoại giao, giám đốc điều hành và các nhà phân tích.

Sự bất đồng ngày càng tăng đối với năng lượng đang làm cho mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vốn đã căng thẳng do những cuộc tranh cãi xung quanh việc tài trợ cho NATO (Khối hiệp ước Bắc Đại Tây Dương – ND), vấn đề thương mại, biến đổi khí hậu và các mối quan hệ ngoại giao.

Ủy viên Kinh tế EU Pierre Moscovici nói với các phóng viên tại cuộc họp giao ban tại Brussels tháng trước rằng "Chúng tôi đánh giá cao mối quan hệ với các đối tác, đồng minh và bạn bè từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên ... họ cũng nên kiềm chế hành động đơn phương."

Moscovici cũng ủng hộ việc sử dụng đồng Euro nhiều hơn trong các giao dịch năng lượng quốc tế, vốn dĩ được thực hiện phần lớn bằng đồng USD.

Một nhà ngoại giao EU khác yêu cầu không nêu tên cho biết : "Tất cả chúng ta đều nói về ngoại giao, nhưng bạn phải hỏi một lúc nào đó liệu nó có xứng đáng hay không". Nhà ngoại giao này đã nói chuyện với Reuters tại một bữa tiệc của Đại sứ quán Hoa Kỳ có sự tham dự của Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Rick Perry tại Brussels vào tháng 6 vừa qua, nơi một số nhà ngoại giao châu Âu khác đang chia sẻ những gì họ thấy về cách tiếp cận vấn đề năng lượng đơn phương của Trump.

Một quan chức cao cấp giấu tên của chính quyền Trump cho biết chiến lược năng lượng này nhằm mục tiêu cùng có lợi cho Hoa Kỳ và các đồng minh.

Quan chức này cho hay : "Những gì ngành năng lượng Hoa Kỳ đang làm là giải phóng các nguồn năng lượng và công nghệ của chúng tôi và chia sẻ chúng với các đối tác và đồng minh trên khắp thế giới để giúp họ đa dạng hóa cơ cấu năng lượng và đảm bảo nguồn cung đáng tin cậy".

Một thông cáo báo chí của Bộ Năng lượng gần đây đã gọi xuất khẩu khí đốt của Hoa Kỳ sang châu Âu là một cách để truyền bá "các phân tử tự do" xuyên Đại Tây Dương.

Hoa Kỳ đã trở thành nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới và đang trên đường trở thành nhà xuất khẩu khí đốt tự nhiên lớn thứ ba thế giới, nhờ sự bùng nổ các giếng khoan dẫn đầu về công nghệ (công nghệ khoan đá phiến – ND) mà chính quyền Trump đã tìm cách thúc đẩy thông qua cách cắt giảm các quy định môi trường.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng, tính đến thời điểm cuối tháng 3, trong vòng sáu tháng, Hoa Kỳ đã xuất 43,3 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm tới châu Âu, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Hoa Kỳ sang châu Âu đã tăng gần gấp ba kể từ năm ngoái, khi Ủy ban Châu Âu đồng ý mua thêm sau cuộc họp thương mại với Trump.

Tim Boersma, một học giả nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Chính sách năng lượng toàn cầu của Đại học Columbia cho biết: "Càng ngày, khái niệm America First (Nước Mỹ là trên hết) đang chuyển sang ủng hộ việc bán dầu thô và khí đốt trên toàn thế giới".

SỰ KHÁNG CỰ CỦA CHÂU ÂU

Các lệnh trừng phạt đơn phương của Hoa Kỳ đối với Iran và Venezuela sẽ kích hoạt tăng giá dầu mà không đi cùng với sự gia tăng nguồn cung của Hoa Kỳ.

Quyết định của Trump năm ngoái khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran - vốn đã phát triển thành một nỗ lực chưa từng có để ngăn chặn hoàn toàn xuất khẩu dầu mỏ của Iran - đã bị các nhà lãnh đạo châu Âu phản đối và các công ty năng lượng của châu Âu thì miễn cưỡng chấp nhận, nếu không sẽ phải đối mặt với các lệnh trừng phạt từ Hoa Kỳ cũng như bị loại trừ khỏi hệ thống tài chính Hoa Kỳ.

Kể từ đó, Đức, Pháp và Anh đã thực hiện các bước để chống lại Washington, bao gồm thiết lập một cơ chế thương mại dựa trên trao đổi được gọi là Instex cho phép họ giao dịch với Iran bên ngoài hệ thống tài chính của Hoa Kỳ theo một đường vòng lách qua các trừng phạt của Hoa Kỳ. Châu Âu hy vọng sẽ sử dụng Instex để cho phép Iran trao đổi dầu khí hoặc các hàng hóa khác lấy thuốc, thực phẩm hoặc các nguồn cung cấp nhân đạo khác từ EU.

Sanjay Mullick, một luật sư chuyên về cấm vận tại Kirkland & Ellis LLP phát biểu:  "Họ có chủ quyền và tự tôn trong vấn đề này. Họ đang cố gắng nói rằng chúng tôi sẽ thực hiện thương mại với Iran, chúng tôi sẽ cứu thỏa thuận hạt nhân và cung cấp một cơ chế; chúng tôi không đánh giá cao việc bị đơn phương ra lệnh".

CÁC XUNG ĐỘT TỪ VIỆC CẤM VẬN

Trong khi đó, các nhà kinh doanh và nhà máy lọc dầu có trụ sở tại Anh và Thụy Sĩ đã nhận được các cuộc gọi liên tục từ các quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cảnh báo về việc giao dịch các sản phẩm dầu với các quốc gia bị trừng phạt.

Cụ thể như, vào tháng trước, Mark Saattedra, một quan chức Bộ Ngoại giao tại văn phòng tài nguyên năng lượng, đã gọi một số nhà kinh doanh năng lượng châu Âu để hướng dẫn họ không giao dịch nhiên liệu máy bay với Venezuela, một sản phẩm không nằm trong danh sách trừng phạt của Hoa Kỳ, theo ba nguồn tin công nghiệp đáng tin cậy cho hay.

Hoa Kỳ đã cố gắng chặn các lô hàng sản phẩm lọc dầu đến quốc gia Mỹ Latinh này để ngăn chặn sự phối trộn với dầu thô nặng nhằm làm cho nó phù hợp hơn với yêu cầu xuất khẩu, một phần trong nỗ lực tăng áp lực lên Tổng thống Nicolas Maduro, người theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa.

Các nguồn tin trên cho biết, các nhà kinh doanh tin rằng Bộ Ngoại giao đã vượt quá thẩm quyền của mình.

Frank Fannon, Trợ lý Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Năng lượng Hoa Kỳ, cho biết đừng mong Chính phủ (Hoa Kỳ) sớm đặt điện thoại xuống bất cứ lúc nào. Theo ông, những yêu cầu như vậy là một cách thân thiện để nói với các đồng minh cách tự tránh các lệnh trừng phạt.

Fannon cho hay: "Đây có thể là tin tức không mong muốn, nhưng điều quan trọng là chúng tôi truyền tải điều đó rõ ràng và dứt khoát".

CUỘC CHIẾN VỚI ĐƯỜNG ỐNG KHÍ ĐỐT CỦA NGA

Trump cũng đã chỉ trích các quốc gia Châu Âu vì đã hỗ trợ một đường ống khí đốt trị giá hàng tỷ đô la của Nga cho Đức (đường ống Nord Stream 2), ông cho rằng nó sẽ tạo cho Moscow quá nhiều ảnh hưởng đối với nền kinh tế lớn nhất châu Âu và đe dọa trừng phạt với các công ty liên quan đến dự án này.

Điều đó đã đẩy một số nhà ngoại giao và các công ty thuộc EU đi chệch hướng.

Rainer Seele, Giám đốc điều hành của Công ty năng lượng OMV (Áo) và là một trong năm công ty Châu Âu bao gồm Engie của Pháp giúp tài trợ cho Nord Stream 2 cho biết: "Sẽ là một thảm họa đối với Châu Âu khi làm chệch hướng dự án Nod Stream 2 dưới áp lực của Hoa Kỳ.”

Khí đốt của Nga thông qua đường ống rẻ hơn khí đốt tự nhiên của Hoa Kỳ, và áp lực của Hoa Kỳ đe dọa "sự độc lập và an ninh của các nguồn cung cấp năng lượng của châu Âu".

Tuy nhiên, một số quốc gia như Ba Lan và Litva rất vui khi mua các lô hàng khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Hoa Kỳ sắp tới để giúp phá vỡ sự phụ thuộc và giá mua tốt hơn từ sự độc quyền xuất khẩu khí đốt của Gazprom - Nga (MCX: GAZP).

Ngày 12/06/2019, Công ty Dầu khí Ba Lan (PGNiG) đã ký một thỏa thuận với công ty liên doanh LNG của Hoa Kỳ để mua 1,5 triệu tấn LNG mỗi năm.

Theo các cuộc phỏng vấn của Reuters, ngay cả các nhà ngoại giao phản đối Nord Stream 2 cũng gặp vấn đề với giọng điệu và thái độ của Washington. Một người nói: "Chúng tôi không muốn bị sai khiến".

Ý kiến của bạn