Tàu vận tải khổng lồ nghi chở dầu cho Syria bị bắt giữ tại Gibraltar

05/07/2019, 12:17
Chia sẻ:

Bởi Jonathan Saul và Parisa Hafezi

Theo LONDON / DUBAI (Reuters) - Thủy quân lục chiến Hoàng gia Anh đã bắt giữ một tàu chở dầu khổng lồ của Iran ở Gibraltar hôm thứ Năm (04/07/2019) vì nghi ngờ con tàu này cố gắng đưa dầu đến Syria, vi phạm lệnh trừng phạt của EU, đây là một động thái mạnh mẽ đã khiến cơn giận dữ của Tehran và có thể leo thang sự đối đầu với phương Tây.

Tàu chở dầu Grace 1 đã bị bắt trong lãnh thổ Anh trên mũi phía nam của Tây Ban Nha sau khi di chuyển vòng quanh châu Phi, tuyến đường dài từ Trung Đông đến cửa Địa Trung Hải.

Bộ Ngoại giao Iran đã triệu tập đại sứ Anh để nói rằng họ "phản đối rất mạnh mẽ đối với việc bắt giữ bất hợp pháp và không thể chấp nhận được" đối với con tàu. Hành động ngoại giao này đã xóa bỏ mọi nghi ngờ về quyền sở hữu tàu của Iran, treo cờ Panama và công bố là được quản lý bởi một công ty ở Singapore.

tankerThủy quân lục chiến Hoàng gia Anh đã bắt giữ một tàu chở dầu khổng lồ của Iran ở Gibraltar hôm thứ Năm (04/07/2019)

Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ John Bolton nói rằng động thái của Anh là "tin rất tuyệt vời".

Bolton nói trên Twitter, "Mỹ và các đồng minh của chúng tôi sẽ tiếp tục ngăn chặn chế độ ở Tehran & Damascus thu lợi từ hoạt động buôn bán bất hợp pháp này".

Dữ liệu vận chuyển được Reuters kiểm chứng cho thấy tàu chở dầu được cấp hàng tại ngoài khơi Iran, mặc dù các tài liệu của họ nói rằng nguồ dầu là từ nước láng giềng Iraq.

Trong khi châu Âu đã cấm các chuyến hàng dầu đến Syria kể từ năm 2011, họ chưa bao giờ bắt giữ một tàu chở dầu nào trên biển. Không giống như Hoa Kỳ, Châu Âu không có lệnh trừng phạt rộng đối với Iran.

Matthew Oresman, đối tác của công ty luật Pillsbury Winthrop Shaw Pittman, người tư vấn cho các công ty về các biện pháp trừng phạt cho hay: "Đây là lần đầu tiên EU làm điều gì đó công khai và gây hấn như vậy. Tôi hình dung là điều này cũng đã được phối hợp theo cách nào đó với Mỹ khi mà các lực lượng thành viên NATO cùng tham gia".

"Điều này có thể có ý nghĩa như là một tín hiệu cho Syria và Iran - cũng như Mỹ - rằng châu Âu thực thi nghiêm túc các biện pháp trừng phạt và EU cũng có khả năng phản ứng bằng cách can thiệp vào nguồn tài chính của Iran liên quan đến các cuộc đàm phán hạt nhân đang diễn ra."

Các nhà chức trách ở Gibraltar không đề cập đến nguồn dầu hoặc quyền sở hữu của con tàu khi họ bắt giữ nó.Nhưng Iran thừa nhận rằng họ sở hữu con tàu và có khả năng hàng hóa trên tàu cũng là của Iran, điều này càng cho thấy mối liên hệ giữa vụ việc trên và nỗ lực mới của Mỹ nhằm ngăn chặn tất cả doanh số bán dầu thô toàn cầu của Iran. Iran mô tả rằng đó là một "cuộc chiến kinh tế" bất hợp pháp.

Cho đến nay, các nước châu Âu đã cố gắng tỏ ra trung lập trong cuộc đối đầu leo thang giữa Tehran và Washington, trong đó chứng kiến Mỹ vào tháng trước đã ngừng các cuộc không kích chống lại Iran chỉ vài phút trước khi thực hiện, và các kho dự trữ uranium làm giàu bị cấm theo thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Chính phủ Gibraltar cho biết họ có cơ sở hợp lý để tin rằng Grace 1 đang mang dầu thô đến nhà máy lọc dầu Baniyas ở Syria.

"Nhà máy lọc dầu đó là tài sản của một đối tượng đang chịu lệnh trừng phạt của Liên minh châu Âu chống lại Syria", Bộ trưởng Gibraltar Fabian Picardo nói. "Với sự đồng ý của tôi, cảng và các cơ quan thực thi pháp luật của chúng tôi đã tìm kiếm sự hỗ trợ của Thủy quân lục chiến Hoàng gia trong việc thực hiện hoạt động này."

Các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ được thắt chặt

Người phát ngôn của Thủ tướng Anh Theresa May hoan nghênh động thái của Gibraltar.

Tây Ban Nha, quốc gia tranh chấp quyền sở hữu Gibraltar với Anh, cho biết hành động này được thúc đẩy bởi một yêu cầu của Mỹ đối với Anh và dường như đã diễn ra ở vùng biển Tây Ban Nha. Bộ Ngoại giao Anh không trả lời yêu cầu bình luận.

Iran từ lâu đã cung cấp dầu cho các đồng minh của mình ở Syria bất chấp lệnh trừng phạt chống lại Syria. Có điều mới là các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với chính Iran, được áp đặt vào năm ngoái khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận bảo đảm cho Teheran tiếp cận thương mại thế giới để đổi lấy chương trình hạt nhân.

Những lệnh trừng phạt của Mỹ đã được thắt chặt mạnh mẽ kể từ tháng Năm, buộc Iran phải rời khỏi các thị trường dầu mỏ chính thống và cách ly các khách hàng thay thế của Iran. Sự phát triển Iran đã phụ thuộc nhiều hơn vào đội tàu chở dầu của riêng mình để vận chuyển bất cứ loại dầu nào họ có thể bán và để dùng làm kho dự trữ cho lượng hàng ngày càng tăng của sản lượng không bán được.

Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đã leo thang trong những tuần gần đây, mang một khía cạnh quân sự sau khi Washington cáo buộc Tehran tấn công tàu chở dầu ở vùng Vịnh và Iran bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ. Trump ra lệnh không kích nhưng đã rút lại vào phút chót, sau đó nói rằng quá nhiều người sẽ chết.

Các nước châu Âu phản đối quyết định của ông Trump về việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm ngoái và họ đã hứa sẽ giúp Iran tìm phương án thay thế để xuất khẩu, nhưng cho đến nay vẫn không có nhiều thành công.

Iran tuyên bố vẫn muốn giữ thỏa thuận hạt nhân nhưng phải nhận được những lợi ích kinh tế đã hứa. Tuần này họ tuyên bố đã tích lũy được nhiều uranium làm giàu thấp hơn thỏa thuận cho phép và từ ngày 07/07 sẽ tinh chế uranium thành độ tinh khiết lớn hơn mức cho phép.

Bằng cách hạn chế khả năng vận chuyển dầu của Iran, các lệnh trừng phạt của Mỹ đã bóp nghẹt đồng minh Syria của Tehran, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu ở các khu vực do chính phủ kiểm soát. Vào tháng Năm, Syria đã nhận được dầu nước ngoài đầu tiên trong sáu tháng với sự xuất hiện của hai lô hàng, một trong số đó từ Iran, một nguồn tin cho biết vào thời điểm đó.

Đầu năm nay, Reuters tiết lộ Grace 1 là một trong bốn tàu chở dầu liên quan đến việc vận chuyển dầu nhiên liệu của Iran đến Singapore và Trung Quốc, vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ.

Tàu chở dầu 300.000 tấn được đăng ký quản lý bởi IShips Management Pte Ltd. có trụ sở tại Singapore, Reuters không thể liên lạc được với công ty này để có thêm lời giải thích.

Nó đã được ghi nhận là nhận dầu nhiên liệu tại cảng Basra của Iraq vào tháng 12, mặc dù Basra không liệt kê nó và hệ thống theo dõi của nó đã bị tắt. Tàu chở dầu xuất hiện trở lại trên các bản đồ theo dõi gần cảng Bandar Assalyeh của Iran, nó đã đầy hàng.

Homayoun Falakshahi, Nhà phân tích cao cấp của công ty dữ liệu năng lượng Kpler có trụ sở tại London nói với Reuters rằng con tàu đã nạp dầu thô của Iran vào giữa tháng 4 từ cảng xuất của đảo Kharg, Iran.

Một nguồn tin tình báo hàng hải cho biết con tàu có thể đã thực hiện hành trình vòng quanh châu Phi để tránh kênh đào Suez, nơi một siêu tàu chở dầu lớn như vậy sẽ phải dỡ hàng hóa và nạp lại sau khi đi qua, sự lộ diện đó có thể khiến nó bị bắt giữ.

Biên dịch: Bích Tuyền

Ý kiến của bạn